Tagarchief: Chuck Plotkin

BLIJF WAKKER ! – DEEL XXXIV

VAN KOERS (DURVEN) VERANDEREN…

Bruce Springsteen vertoonde meermaals deze vaardigheid door de koers, die hij had uitgestippeld, te wijzigen:

Het eerste voorbeeld gaat over een optreden waarin het publiek, tijdens een show in Duitsland, een verzoeksnummer aanvraagt dat Bruce en z’n band sedert heel lang niet hebben gespeeld. Het nummer van Chuck Berry had bovendien nooit op een setlist van een live optreden gestaan.  

Bruce is bovendien op concerttournee met een uitgebreide E-Street Band met heel wat nieuwe leden, waaronder Jack Clemons de neef van zijn overleden side kick en legendarische saxspeler Clarence Clemons.

Bruce beslist de uitdaging aan te gaan en stapt in, wat ik in deze serie meermaals,  de Transformatie fase heb genoemd. Na zijn beslissing gaat Bruce direct in communicatie met de leden van z’n band [0:30-1:10]. 

Wanneer hij het lied wil inzetten realiseert hij zich dat hij iets te ambitieus geweest is en vervangt hij zijn guitaar door een andere, die beter past bij de toon en het ritme van de song [1:10-1:20]. Bruce durft dus van koers te veranderen en geeft, na nog een uitgebreide ‘soundtest’ [1:30-2:48],  met z’n, met de E-Street Horns, uitgebreide E-Street Band een enige versie van  ‘You Never Can Tell’ [2:48-8:33].

Het vertrouwen en het plezier van Bruce en de bandleden spatten er van af. En dat plezier slaat over naar het enthousiast publiek. 

Aandachtige lezers bemerken dat ik deze video reeds eerder gebruikte (Deel XII):

 Na het grote success van z’n dubbel album The River dachten velen dat Bruce verder op de ingeslagen weg gaan en dat de volgende plaat ook een paar radio vriendelijke rock songs zou bevatten. Het tegendeel was waar. Bruce wou bovendien het productieproces versnellen door eerst de nummers van Nebraska zelf op cassette vast te leggen. Het was de bedoeling om het album later met de E-street band in een heuse studio op te nemen. Om de E-Street Band een idee te geven waar hij naar toe wou met het album, investeerde Bruce in een Teac Tascam 144 four-track cassette recorder[i]. Hij vroeg zijn guitaar technicus Mike Blatan, die wel geen sound engineer was, de recorder, samen met een paar micro’s, in de gastenslaapkamer bij hem thuis (toen Colt Neck, N.J) te installeren. 

Volgens de legende startte Bruce op 3 januari 1982 een marathon sessie die tot diep in de nacht duurde. Hij nam die dag vijftien accoustische songs op. 

In april van dat jaar bleek dat, de E-Street Band in de studio sessies aan de klankkleur en intensiteit van de tapes niet kon tippen. Ook hij kon in de studio, solo en accoustisch, niet het resultaat van z’n slaapkamer evenaren. Springsteen wijzigde dus nogmaals van koers. Bruce vroeg toen zijn sound engineer of hij de tape cassettes kon omzetten. Toby Scott slaagde in het onmogelijke en op 30 september 1982 werd de ‘slaapkamerversie’  van Nebraska uitgebracht[ii]

Mike Blaton kreeg wel de credits als geluidsengineer…

Eloïse, Edward en Elvire, de derde vaardigheid Durven Wijzigen van de vierde karakteristiek Continu Transformeren staat een beetje haaks op de basisconditie Doorzetten van deze karakteristiek. Het is een vaardigheid die men dient in te zetten teneinde niet blijvend in een richting te stappen die niet tot het beoogde doel leidt. Dit is ook wat de bovenstaande Bruce Springsteen anekdotes ons leren. Die vaardigheid heeft veel te maken met het thema van deze columnreeks: Wakker Blijven! Men dient inderdaad helder bewust te blijven gedurende het ganse Creatief wisselwerkingsproces, dus ook tijdens de vierde karakteristiek: Continu Transformeren.

Changing the order of things is never easy. 

For you have enemies

in all those who have done well under the old system. 

And only lukewarm supporters

in those who may do well under the new. 

Nicolló Machiavelli 

Deze vaardigheid is wel een trendbreuk. We dienen te beseffen dat Continu Transformeren neerkomt op het uitvoeren van nieuwe activiteiten en daardoor, mits vallen en opstaan, het verwerven van kennis. Door jezelf en je medewerkers de ruimte te geven om te experimenteren en fouten te maken, creëert men een positief klimaat voor innovatie. Daarbij hoort het betreden van nieuwe paden en zelfontplooiing. Laat mensen hun eigen ontwikkelingsplan maken, laat mensen experimenteren met nieuwe taken en bespreek dit alles intensief met elkaar. Mogelijks vergroot dit ook het operationeel inzicht van eenieder en wordt strategisch denken een gemeengoed voor de hele organisatie. 

Na de beslissingsfase heeft men, als het goed is, een plan: ‘wie, wat, waar, wanneer zal doen’ om de gestelde doelen te bereiken. Ideeën zijn mooi, wat echt het verschil maakt, is de uitvoering ervan! Daar is het volgende voor nodig: focus, snelheid, evalueren van wat er gaande is, snel leren en de moed hebben om het roer om te gooien, indien noodzakelijk. Houdt men zich star aan het plan vast, of is het een goede zaak dit plan van tijd tot tijd bij te stellen? 

Eloïse, Edward en Elvire, wat als de zaken niet lopen zoals in de beslissingsfase (zie Deel XXVIII) voorzien was? Hoewel de vastgelegde activiteiten met verbetenheid correct uitgevoerd worden, en daarbij feedback op een positieve manier gebruikt wordt, kan het gebeuren dat de gestelde doelen niet bereikt worden. Misschien bewandelt men, niettegenstaande alle voorzorgen die gedurende de imaginatie- en daaropvolgende beslissingsfase werden genomen, de verkeerde weg. Dit kan onder meer komen doordat de wereld ondertussen niet stilstaat en de realiteit daardoor verandert. Mogelijks zelfs zodanig dat de oplossingen, die eerder bedacht en gekozen werden, geen echte oplossingen meer zijn. Dan is het aan te raden een andere oplossing te zoeken om het doel alsnog te bereiken. Hierbij wel deze kanttekening: het is raadzaam wel wat geduld te oefenen. Men bereikt doorgaans niet veel door om de haverklap het plan aan te passen. Men moet een ingeslagen weg ook de kans geven. Anderzijds mag doorzettings-vermogen geen halsstarrigheid worden wanneer de nieuwe werkelijkheid je leert dat de gekozen weg onmogelijk kan leiden naar het verhoopte doel.

Eloïse, Edward en Elvire, als jullie de gestelde doelen best aardig weten te bereiken dan rijst de vraag of het plan al dan niet moet worden bij gesteld veel minder. Toch kan het een goed idee zijn, om ook in dit geval het plan bij te stellen en niet alles bij het oude te laten. Ik hoor al jullie reactie: “Opa, ben je gek geworden? Het loopt toch goed, waarom dan iets veranderen?” Er zijn wel enkele argumenten om veranderingen in het plan aan te brengen, ook als jullie tevreden zijn over de uitvoering tot dan toe. Stel jullie daartoe volgende vragen: 

  • Hoe leuk is het, om telkens weer hetzelfde te doen en geen nieuwe uitdaging te hebben? 
  • Hoe groot is het werkplezier nog of is dit eerder sluipenderwijs toch iets afgenomen? 
  • Kan een nieuw plan met andere invalshoeken leiden tot meer werkplezier? 
  • Is de werkelijkheid ondertussen niet veranderd? Is er een nieuwe, andere (creatieve) aanpak mogelijk die de doelen nog effectiever en efficiënter weet te bereiken? 

Is plezier in het werk dan zo belangrijk? Volgens Paul de Blot[iii] wel degelijk. “Als je plezier in je werk hebt, dan presteer je veel beter, zelfs in tijden van crisis” luidt zijn stelling. In de geciteeerde lezing pleit Paul ook voor wederkerigheid. 

Als men kiest voor het bijstellen van het plan zal men zichzelf ook een bepaalde discipline moeten opleggen. De discipline van het nee zeggen. Het kan, zoals reeds gesteld, dat een bepaald onderdeel van de set oplossingen niet meer past in de nieuwe realiteit. Men moet dan nee durven zeggen tegen iets dat niet meer volledig werkt, ook al weet men nog niet zeker of het nieuwe überhaupt wel zal werken. Het nee zeggen is misschien nog wel het moeilijkste in die omstandigheden. Zegt men geen nee, dan schept men onvoldoende ruimte om nieuwe plannen te ontwikkelen en er een succes van te maken. 

Eloïse, Edward en Elvire, hiertoe behoort ook de keuze trouw te blijven aan zichzelf in jullie beslissing het plan te veranderen. Want dat is niets anders dan bereid zijn ook falen of mislukken te aanvaarden en de functie ervan in te zien. We missen voor een stuk de realiteit van het leven indien we denken dat mislukking of terugvallen duivels is en succes Goddelijk. Goddelijk is de ‘wederopstanding’. Dit klinkt wat plechtig, maar ik bedoel hiermee dat men moet kunnen en durven mislukken; het is onlosmakelijk verbonden aan het weer overeind krabbelen. Heb het vertrouwen dat jullie weer op mogen en kunnen staan als jullie er voor kiezen dat te willen. Een bekende uitspraak is: ‘Failure is not determined by when you fall, it’s determined by how you rise after your fall’. Zorg er dus voor dat jullie plan ook omvat hoe jullie omgaan met terugval en mislukking. 

The greatest glory in living lies not in never falling,

but in rising every time we fall.

Nelson Mandela

Hou vol. Hou vertrouwen. Ooit kom jullie bij jullie doel. Als men een berg wil beklimmen en men kijkt omhoog vanaf de voet ervan denkt men: ik kom er nooit. Maar het enige dat men hoeft te doen is met zichzelf af te spreken iedere dag een stap te nemen, al is deze nog zo klein. Op een dag blijkt men al veel verder te zijn dan men ooit dacht te zullen komen. Vergeet bovendien ook niet dat men op weg naar het doel vaak de meest interessante, uiteenlopende en onverwachte ervaringen en mensen ontmoet. Vaak is de reis zelf interessanter dan de eindbestemming, zoals pelgrims die de Camino lopen, bij aankomst in Santiago de Compostella, keer op keer getuigen. 

Eloïse, Edward en Elvire, onthoud dat de beste manier om het effect van veranderingen blijvend te maken in jullie motivatie schuilt. Is de motivatie meer zichzelf willen zijn, dichter bij zichzelf willen komen, dan hebben jullie de juiste onderbouwing voor jullie transformatie te pakken. Maar ook iets, en vooral iemand, om naar uit te kijken. Jullie creëeren met jullie transformatie de gelegenheid uiteindelijk zichzelf (beter) te leren kennen. 

Belangrijk is dat tijdens deze vierde fase, de transformatie, er continu wordt geëvalueerd en bijgestuurd. Tijdens de verandering blijkt altijd dat een net wat andere insteek handiger is. Het is dan de truc zich niet blind te staren op het plan, maar dit te durven aan passen. We dienen altijd in beweging te blijven, want dat vraagt de veranderende wereld van ons. In ons boek ‘Creatieve Wisselwerking’[iv] stelden we het al. Het veranderingsmodel van Kurt Lewin is achterhaald. Het betreft de traditionele benadering waarbij de huidige toestand gezien werd als een bevroren toestand, die tijdens het transformatieproces moet ontdooid worden en gewijzigd worden in de richting van de gewenste, toekomstige toestand. Men bevond zich dus gedurende een zekere tijd in een transitietoestand tot alles – bij het bereiken van de gewenste toestand – weer netjes bevroren wordt. De huidige manier van kijken naar veranderingen is totaal anders. Nog steeds wordt de bestaande toestand ontdooid en moeten we door een transitietoestand heen, maar men gaat niet meer bevriezen, want men is al met een nieuw veranderingsproces gestart. De transitie toestand, of vloeibare toestand, is de nieuwe werkelijkheid. Zodat er uiteindelijk zelfs geen sprake meer is van ontdooien en men zich permanent in een fluide toestandd bevindt.

Eloïse, Edward en Elvire, mijn vierde spirituele vader, Paul de Blot[v], stelt dat elk plan gedoemd is om te mislukken, indien het plan niet tijdens de uitvoering aangepast wordt aan de vernieuwde werkelijkheid, aan de continu veranderende realiteit. Om veranderingen tot een goed eind te brengen, stelt hij, heeft men deskundig realisme nodig. Realisme betekent continu kijken naar de werkelijkheid en zich aan de veranderende realiteit aanpassen. Als men effectief en efficiënt wil werken, dient men te luisteren naar wat die omgeving nodig heeft. Dat betekent dat men blijvend deskundig moet zijn in haar of zijn vakgebied. Over dit alles meer in een latere column (Deel XXXXI).

We moeten ons daarbij niet blind staren op het al dan niet behalen van langetermijndoelstellingen, maar veel meer waarderen wat we wel bereiken. En de geleerde lessen van de aan de gang zijnde ‘trektocht’ meenemen naar de volgende, zich opdringende queeste.  We zijn nu eenmaal onze eigen Camino aan het stappen.

Eloïse, Edward en Elvire, dit alles heeft uiteraard te maken met wendbaarheid! In het begin van deze 21ste eeuw is het begrip ‘Leadership Agility’ een trend geworden. De basisgedachte achter agility of wendbaarheid is dat de in het verleden behaalde resultaten geen garantie bieden voor de toekomst. In onze VUCA-wereld[vi] is de ‘volatiliteit’ zo groot dat de, in de beslissingsfase als praktisch zeker geachte resultaten, geen garantie bieden voor het werkelijk behalen ervan.  Juist omdat jullie wereld zo snel verandert, zijn jullie als het ware ‘gedoemd’ om wendbaar te zijn. Het is juist om jullie bij die levensopdracht te helpen dat ik deze serie columns Blijf Wakker! schrijf.  Teneinde jullie te ondersteunen wendbaar en weerbaar te blijven. Ik ben er mij wel van bewust dat het van binnenuit beleven van Creatieve wisselwerking, dat daartoe een voorwaarde is, niet van de poes is. Maar zoals Herman de Coninck ooit schreef: “Wat geen moeite kost, is vaak ook de moeite ook niet waard.” 

Jullie zullen zich dus blijvend dienen te ontwikkelen. Daartoe beschikken jullie over een uitzonderlijk leer-, en vooral, aanpassingsvermogen. Eloïse, Edward en Elvire, jullie begrijpen dat dit vermogen neer komt op het van binnenuit beleven van Creatieve wisselwerking!


[i] Dave Marsh. Bruce Springsteen; Two Hearts. New York, NY: Routledge, Taylor & Francis Group, 2004. Bladzijden 255 e.v. Bruce Springsteen besloot om het productieproces van z’n volgend album te versnellen en besliste om de songs zelf op te nemen als demo om nadien in een echte studio het album op te nemen met z’n E-Street Band. Uiteindelijk kwamen Bruce, z’n manager Jon Landau, z’n mixer Chuck Plotkin en leden van de band tot het besluit dat het demo materiaal van zo’n uitzonderlijke gehalte was dat uiteindelijk Bruce Springsteen besliste Nebraska uit te geven zoals het album initieel was opgenomen. Volgens Marsh was de taak van het omzetten van de ruwe cassette, opgenomen met een relatief goedkoop vier sporen opname recorder en die bovendien wekenlang in de jeans van Bruce had gezeten, een van Chuck Plotkin’s meesterlijke technische verwezenlijkingen. 

[ii] http://brucebase.wikidot.com/stats:nebraska-studio-sessions In deze versie van dezelfde story is de hoofdrol met betrekking tot de technische verwezenlijkingen voor Toby Scott weggelegd.  Wie ook die cassettes klaarmaakte voor het persen van het album, feit is dat de oorspronkelijke opnames hiervoor werden gebruikt.

[iii] Prof. dr. Paul de Chauvingy de Blot SJ: “Het belang van wederkerigheid bij Betere Dienst en Leiderschap van binnenuit.” Key Note MKB Krachtcentrale Energiedag – 30 november 2010: http://vimeo.com/ 17357024 

[iv] Johan Roels. Creatieve Wisselwerking. Nieuw business paradigma als hoeksteen van veiligheidzorg en de lerende organisatie. Leuven/Apeldoorn: Garant, 2001, Deel I, Hoofdstuk III, blz. 117-147. 

[v] Prof. dr. Paul de Chauvingy de Blot SJ: “Hoe uit de crisis komen?” Key Note MKB Krachtcentrale Energiedag – 10 november 2009: http://vimeo. com/7584175. 

[vi] VUCA wereld staat voor een Volatile, Uncertain, Complex en Ambiguous wereld. Wat zoiets betekent als een wereld die als volgt is:

  • Volatile – Snel veranderend;
  • Uncertain – Onzeker;
  • Complex – Comlex;
  • Ambioguous – Ambigu (Vaag/Dubbelzinnig).

Het gaat om een continue veranderende wereld met hoge onzekerheid en complexiteit die lang niet altijd helder is. Niet onzeker en ambigu is dat wereld, waarin wij ons nu bevinden Eloïse, Edward en Elvire, de komende jaren steeds meer VUCA gaat worden.